Otvoreno bankarstvo stiže u Republiku Srpsku, usvojen Nacrt zakona o platnim uslugama

Narodna skupština Republike Srpske usvojila je 25. marta 2026. godine Nacrt zakona o platnim uslugama, koji predstavlja reformski propis u oblasti platnog prometa.

Donošenjem ovog zakona unapređuje se oblast platnog prometa u zemlji i inostranstvu, u skladu sa strogim zahtjevima i visokim standardima Evropske unije, prije svega Direktivom o platnim uslugama (PSD2), čiji su principi ugrađeni u zakon i prilagođeni pravnom okviru i uslovima funkcionisanja domaćeg platnog sistema.

Zakonom se stvaraju pretpostavke za postepeno uvođenje koncepta tzv. otvorenog bankarstva. To znači da, pored banaka i preduzeća za poštanski saobraćaj Republike Srpske, platne usluge mogu pružati i nebankarske finansijske organizacije, tj. platne institucije, koje ne mogu prikupljati depozite, ali mogu pružati usluge plaćanja.

Osnovni ciljevi donošenja ovog zakona su:
• otvaranje tržišta platnih usluga za nove pružaoce, tj. platne institucije,
• jačanje konkurencije, što će doprinijeti efikasnijem izvršenju platnih transakcija, većoj dostupnosti usluga plaćanja i nižim troškovima platnog prometa,
• primjena tehnoloških inovacija u izvršavanju plaćanja, posebno u segmentu iniciranja platnog naloga,
• povećanje nivoa zaštite korisnika platnih usluga kroz jasno definisana prava i obaveze svih učesnika u platnom prometu,
• obezbjeđenje sigurnog i transparentnog poslovanja pružalaca platnih usluga,
• smanjenje upotrebe gotovog novca u opticaju.

Značaj zakona ogleda se i u stvaranju uslova za dalji razvoj elektronske trgovine, koja je usko povezana sa savremenim modelima elektronskog plaćanja, čiji se razvoj dodatno podstiče ovim zakonom.

Osim novih subjekata koji izvršavaju platne transakcije, zakonom se uvode i tzv. usluge treće strane, odnosno usluge iniciranja plaćanja i pružanja informacija o računu. Ove usluge pružaju posebni subjekti uz primjenu savremenih informaciono-tehnoloških rješenja u oblasti finansijskih usluga.

Iz Ministarstva finanasija RS ističu da su instituti osnovnog računa i standardi transparentnosti u pružanju usluga platnog prometa, koji već godinama postoje u našim propisima i praksi, preuzeti u Zakon o platnim uslugama, uz unapređenje pojedinih odredbi zasnovanih na analizi dosadašnje primjene i dobrih praksi zemalja iz okruženja.

Uz to, kako kažu, donošenje ovog zakona ima i širi značaj. Naime, time Republika Srpska daje doprinos ispunjavanju obaveza Bosne i Hercegovine u procesu pristupanja SEPA platnom sistemu, koji omogućava jednostavnija i povoljnija prekogranična plaćanja u evrima. Usklađivanje sa Direktivom o platnim uslugama predstavlja jedan od ključnih preduslova za pristupanje SEPA platnom sistemu i sprovodi se paralelno sa ispunjavanjem drugih standarda tog sistema plaćanja.