Savjet ministara Bosne i Hercegovine donio je nedavno odluku kojom se dio carinskog područja BiH u opštini Brod određuje kao “Slobodna zona Brod”, ukupne površine nešto više od 84 hektara.
Time će na tri lokacije u ovoj opštini biti uspostavljen poseban carinski režim koji kompanijama može olakšati uvoz robe i sirovina, proizvodnju, skladištenje i izvoz.
Odluka je donesena na prijedlog Ministarstva spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH, a njome se uspostavlja poseban carinski režim na tri teritorijalno odvojena područja postojećih proizvodno-poslovnih zona u Brodu, prenosi eKapija.
Slobodna zona obuhvataće ukupno 84,04 hektara, od čega se najveći dio, površine 68,72 hektara, nalazi u Ulici Zmaj Jove Jovanovića. Drugi dio, površine 11,01 hektar, nalazi se u Ulici Kralja Petra I Oslobodioca, dok će zona u Ulici Brodskog bataljona obuhvatati 4,31 hektar.
Riječ je o područjima koja su definisana Prostornim planom Opštine Brod za period od 2017. do 2037. godine.
Osnivač Slobodne zone Brod je Opština Brod, koja će njome i upravljati u skladu s propisima koji uređuju oblast slobodnih zona u Bosni i Hercegovini.
Šta to konkretno znači u praksi? Slobodna zona ostaje dio teritorije Bosne i Hercegovine, ali se u carinskom smislu na robu koja se u nju unosi primjenjuju posebna pravila. To može omogućiti da se strana roba dopremi u zonu i tamo skladišti, prerađuje ili koristi u proizvodnji bez trenutnog plaćanja uvoznih dažbina, sve dok se za nju ne provede odgovarajući carinski postupak.
Primjera radi, kompanija može u Slobodnu zonu Brod uvesti sirovine ili komponente, koristiti ih u proizvodnji, a zatim gotov proizvod izvesti na strano tržište. Time se izbjegava situacija u kojoj bi se uvozne dažbine morale platiti odmah pri ulasku robe u BiH, iako je roba namijenjena proizvodnji i kasnijem izvozu. Ako se roba iz slobodne zone pušta na tržište BiH, primjenjuju se odgovarajući carinski propisi i obračunavaju obaveze koje proizlaze iz takvog uvoza.
Važno je naglasiti da status slobodne zone ne znači da je riječ o prostoru izvan pravnog ili carinskog suvereniteta Bosne i Hercegovine. Zona je pod nadzorom nadležnih institucija, ali kompanijama koje u njoj posluju omogućava poseban režim koji bi trebao pojednostaviti poslovanje, posebno za firme snažno orijentirane na uvoz sirovina, proizvodnju i izvoz.
Cilj ovakvih zona je stvaranje povoljnijih uslova za poslovanje, privlačenje investicija, razvoj proizvodnje i povećanje izvoza. Za Brod, koji se nalazi neposredno uz granicu s Hrvatskom i Evropskom unijom, ovakav status može biti posebno interesantan kompanijama čije poslovanje podrazumijeva intenzivan prekogranični promet robe.
Ekonomska opravdanost osnivanja Slobodne zone Brod utvrđena je na osnovu elaborata koji je u oktobru 2025. godine izradila Agencija za konsalting i menadžment Sokoarh iz Pirota.
Opštna Brod će, kao osnivač, biti obavezna da Ministarstvu spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH svake godine dostavlja izvještaj o rezultatima poslovanja u slobodnoj zoni.
Odluku o određivanju ovog dijela carinskog područja BiH kao Slobodne zone Brod Savjet ministara donio je na sjednici održanoj 2. jula 2026. godine, a ona stupa na snagu narednog dana od objavljivanja u “Službenom glasniku BiH”.
Privreda
Energetika
Turizam
Poljoprivreda
ICT
Prehrana
