Da bi smanjili zavisnost od tržišnih oscilacija u cijenama struje i obezbijedili stabilno snabdijevanje energijom, stanovnici i privrednici u Srpskoj sve češće se odlučuju za ugradnju solarnih panela, što potvrđuju i u firmama koje se bave projektovanjem i postavljanjem ovih sistema, od kojih su pojedine ove godine imale čak duplo više posla nego lani.
Prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje BiH, od januara do kraja septembra ove godine u BiH su uvezeni solarni paneli u vrijednosti od 103,7 miliona maraka, što je nešto više nego u istom periodu prošle godine, kada je taj broj iznosio 97,4 miliona. Iako je Evropa jedan od najglasnijih zagovornika zelene tranzicije, najviše solarnih panela u BiH stiže iz Kine, za koje su ove godine izdvojena čak 100,2 miliona maraka, dok su iz Njemačke uvezeni paneli u vrijednosti od oko 1,1 milion maraka.
Savjetnik u banjalučkoj firmi “Eko tehnologije” Aleksandar Gejak istakao je za “Glas” da interesovanje za solarne panele konstantno raste, jer građani nastoje da se oslobode oscilacija na tržištu struje i obezbijede stabilnije snabdijevanje, piše Glas Srpske.
– Cijena električne energije povremeno raste pa se ljudi osjećaju sigurnije kada imaju vlastiti izvor energije. Finansijski momenat je značajan, jer se ušteda brzo osjeti, a potražnja raste i u urbanim i u ruralnim sredinama – istakao je Gejak.
On objašnjava da se sistemi grade prema potrebama domaćinstva i snazi u kilovatima te da se prije svega mora znati kolika je prosječna godišnja potrošnja električne energije.
– Sistem projektujemo tako da zadovolji sve ili dio potreba domaćinstva. Ako se gradi mrežni sistem, paneli se obično postavljaju na krov kuće ili pomoćne objekte. Pojedinci koji nisu priključeni na mrežu opredjeljuju se za baterijske sisteme i tako postaju potpuno energetski nezavisni – pojašnjava on.
Prema njegovim riječima pravna lica koja grade solarne elektrane radi prodaje električne energije najčešće postrojenja postavljaju na zemlju, jer je to najisplativije rješenje.
– Fizička lica mogu da grade sisteme isključivo za vlastite potrebe. Ljeti, kada proizvode više nego što troše, višak predaju u mrežu, a zimi ih po potrebi povlače. To je zakonom definisano i omogućava im da racionalnije koriste proizvedenu energiju – dodaje Gejak.
On naglašava da je potražnja za solarnim sistemima u ovoj godini veća za više od 100 odsto u odnosu na prošlu te da su cijene ugradnje porasle u prosjeku za deset odsto, zbog rasta troškova radne snage i nabavke opreme.
– Za kuću u kojoj živi četvoročlana porodica, koja se ne grije na struju, potrebno je najmanje 5.000 KM za instalaciju sistema. Ukoliko se griju na struju, ulaganje iznosi oko 16.000 maraka. Sa tako jačim sistemom moguće je proizvesti dovoljno energije za sve potrebe domaćinstva, dok javna mreža služi samo kao rezerva u slučaju kvara ili loših vremenskih uslova – kazao je on.
Gejak ističe da se investicija isplati za deset godina, mada se u praksi pokazalo da taj rok može biti i kraći, naročito kada dođe do poskupljenja struje.
Da je potražnja u porastu potvrđuje i izvršni direktor firme “King” iz Doboja Bojan Todorović, koji kaže da je usvajanje zakona o ugovorima između krajnjih kupaca i elektrodistribucije dodatno podstaklo građane.
– U Doboju se posljednjih nekoliko mjeseci sve više dodjeljuju ugovori koji omogućavaju obračunsku razmjenu energije, što je podstaklo fizička lica da ugrade solarne sisteme bez baterija – pojašnjava Todorović.
S druge strane direktor preduzeća “Etmaks” Siniša Maksimović kaže da je prije dvije godine, kada je cijena električne energije na tržištu bila izuzetno visoka, potražnja za solarnim panelima bila ogromna.
– Sada je nešto slabija, ali i dalje ima pojedinačnih investicija, jer građani znaju da se dugoročno isplati – istakao je Maksimović.
IZVOZ
Prema podacima Uprava za indirektno oporezivanje BiH je za devet mjeseci ove godine izvezla solarne panele u vrijednosti od 2,355 miliona KM. U istom periodu prošle godine izvoz je iznosio 5,282 miliona maraka.
Privreda
Energetika
Turizam
Poljoprivreda
ICT
Prehrana
