Evropska unija i Kina nalaze se na pragu ozbiljnog trgovinskog sukoba, a u centru pažnje našao se kineski gigant Nuctech, jedan od najvećih svjetskih proizvođača bezbjednosne opreme za luke i granične prelaze.
Dok Brisel ispituje da li je kompanija koristila nelojalne državne subvencije kako bi stekla prednost na evropskom tržištu, stručnjaci upozoravaju i na moguće bezbjednosne rizike, uključujući potencijalnu špijunažu putem tehnologije koja se koristi i u pojedinim zemljama regiona.
Da li je Kina subvencionisala širenje na evropsko tržište?
Evropska komisija pokrenula je opsežnu istragu kako bi utvrdila da li je Nuctech, uz podršku kineske države, stekao nepravednu prednost na tržištu.
Tokom prošlogodišnjih pretresa istražioci su zaplijenili dokumentaciju i elektronske uređaje kompanije zbog sumnje da državne subvencije omogućavaju Nuctechu da na tenderima nudi cijene i do 50 odsto niže od konkurencije.
Takva poslovna strategija omogućila je kineskoj kompaniji da postane dio ključne evropske infrastrukture u više od dvadeset zemalja, što Brisel sada smatra ozbiljnim bezbjednosnim izazovom.
Oprema se koristi i u regionu
Tema je posebno značajna za Balkan, jer se Nuctechova oprema koristi i u pojedinim zemljama regiona.
Carinska uprava Hrvatske je 2018. godine, sredstvima Evropske unije, nabavila mobilni rendgenski uređaj vrijedan 1,5 miliona evra za luku Rijeka.
Tri godine kasnije, na graničnom prelazu Bajakovo postavljen je još jedan uređaj vrijedan više od 14 miliona kuna, takođe finansiran većinom sredstvima EU, radi kontrole teretnih vozila i suzbijanja krijumčarenja.
Iako su carinske službe isticale njegovu efikasnost, ova oprema sada se nalazi u središtu geopolitičkog spora.
Kompanija je već na američkoj “crnoj listi”
Nuctech, čijom je upravom svojevremeno rukovodio sin bivšeg kineskog predsjednika Hu Đintaoa (Hu Jintao), već se nalazi pod američkim sankcijama.
Vašington je kompaniju uvrstio na listu prijetnji po nacionalnu bezbjednost, dok su Kanada i još neke države izrazile ozbiljnu zabrinutost zbog njenog poslovanja.
S druge strane, Peking odbacuje sve optužbe i naložio je kompaniji da ne sarađuje sa evropskim istražiocima, što analitičari vide kao test odlučnosti Evropske unije.
Moguća zabrana poslovanja
Istraga Evropske unije mogla bi biti završena veoma oštrim mjerama – od potpune zabrane poslovanja na evropskom tržištu do prisilne prodaje dijela poslovanja u Evropi.
Pored proizvođača bezbjednosne opreme, Brisel pod lupom drži i kineske proizvođače električnih automobila, solarnih panela i vjetroturbina, što pokazuje da je slučaj Nuctech dio mnogo šireg trgovinskog i geopolitičkog sukoba između Evropske unije i Kine, prenosi Blic.
Privreda
Energetika
Turizam
Poljoprivreda
ICT
Prehrana
