Nekada je vrednost nekretnine na planini gotovo isključivo zavisila od broja ski dana tokom zime, ali se poslednjih godina taj model ubrzano menja. Investitori više ne grade samo za skijaše, već za goste koji dolaze tokom cele godine, pa tokom poslednjih godina razvoj planina u regionu prati snažan investicioni ciklus koji obuhvata nove hotele, apartmanske komplekse, wellness centre, kongresne sadržaje i letnje turističke atrakcije.
Fokus više nije samo na zimskom turizmu, već na stvaranju destinacije koja može generisati promet tokom svih 12 meseci. To je ujedno i ključni razlog zbog kojeg tržište nekretnina na planinama beleži kontinuiran rast, piše eKapija.
Zlatibor – destinacija koja ima stabilnu tražnju, snažan brend i veliki potencijal za dalji razvoj
Jedan od predvodnika ovog trenda svakako je Zlatibor koji se sve više profiliše kao celogodišnja destinacija, privlačeći i domaće i strane investitore, uz snažan razvoj luksuznih apartmanskih i hotelskih kapaciteta. Paralelno s tim, rast infrastrukture i sadržaja dodatno podiže vrednost nekretnina i menja strukturu potražnje na tržištu.
Kako su za eKapiju kazali iz lokalne turističke organizacije, Zlatibor je planina koja živi tokom cele godine. Njegova najveća prednost ogleda se u raznovrsnosti ponude – u spoju prirodnih blagodeti, razvijenog planinskog centra, kvalitetnih turističkih sadržaja, vrhunskog smeštaja i bogatih programa namenjenih gostima svih uzrasta.
– Zlatibor predstavlja jednu od omiljenih destinacija posetilaca koji u ovom turističkom mestu mogu uživati ne samo u prirodnim lepotama i čistom vazduhu, već i u brojnim atrakcijama, aktivnom odmoru, tematskim parkovima, wellness i spa centrima, savremenoj ugostiteljskoj ponudi i tradicionalnim lokalnim specijalitetima. Danas na Zlatiboru postoje mnogobrojni smeštajni kapaciteti – od najluksuznijih hotela sa pet zvezdica, koji nude visok nivo komfora i sadržaje za posebno zahtevne goste, do domaćinskog smeštaja u privatnim apartmanima, konačištima i seoskim turističkim domaćinstvima. Destinacija se uspešno pozicionirala i na mapi kamping turizma, kroz rad auto kampa Zlatibor, koji gostima omogućava boravak u prijatnom ambijentu, u neposrednom dodiru sa prirodom – kazali su iz TO Zlatibor za naš portal.
Sve to, navode, čini Zlatibor privlačnim različitim generacijama i različitim profilima gostiju – od porodica sa decom, preko sportista i rekreativaca, ljubitelja kamping turizma, do turista koji traže mir, prirodu, kvalitetnu uslugu ili luksuzniji vid odmora.
– Posebnu snagu Zlatibora čini više od 130 godina duga turistička tradicija, koja svedoči o kontinuiranom razvoju ove planine. Od prvih gostiju koji su dolazili zbog lekovite klime i boravka na nadmorskoj visini od oko 1.000 metara, Zlatibor je izrastao u najposećeniju planinsku destinaciju Srbije – kažu iz Turističke organizacije, dodajući da ova planina danas beleži kontinuirani rast turističkog prometa, uz sve veće interesovanje domaćih i inostranih gostiju.
– To investitorima šalje jasnu poruku da je reč o destinaciji koja ima stabilnu tražnju, snažan brend i veliki potencijal za dalji razvoj. Za investitore je posebno važno to što Zlatibor nije destinacija sezonskog karaktera, već tržište koje funkcioniše tokom cele godine. Očuvana priroda, razvijena putna infrastruktura, velika prepoznatljivost brenda Zlatibor, bogata smeštajna ponuda, projekat koji je postavio standarde turizma – najduža panoramska gondola na svetu Gold gondola, prirodni lokaliteti, tematski sadržaji i sve veći broj gostiju stvaraju okruženje u kome ulaganja imaju realnu ekonomsku osnovu – ističu sagovornici eKapije.
Posebno je važno, dodaju, što se Zlatibor danas prepoznaje kao destinacija koja odgovara potrebama savremenog turiste kao i očekivanjima investitora koji traže sigurno, razvijeno i dugoročno perspektivno tržište – oslonjeno na tradiciju, ali i na snažan potencijal budućeg razvoja.
Ubrzan i dinamičan razvoj neke destinacije donosi i brojne izazove, a iz Turistčke organizacija ukazuju na to da je na savremenom turističkom tržištu kontinuirano unapređenje ponude jedan od ključnih uslova konkurentnosti. Tu je posebno važno da Zlatibor nastavi da se razvija kroz nove sadržaje, uz očuvanje prirodnih resursa, kvaliteta života lokalne zajednice i prepoznatljivog identiteta planine.
– U tom kontekstu treba posmatrati i velike razvojne projekte koji su planirani na Zlatiboru. Planina privlači pažnju mnogobrojnih turista dok istovremeno teži unapređivanju turističke ponude kroz inovativne perspektive razvoja turizma. U pitanju su ambiciozni projekti koji obuhvataju širok spektar razvojnih aktivnosti: u planu je izgradnja aerodroma, Sportskog centra Zlatibor, golf terena, uređenje vrha Tornika i obale Ribničkog jezera, kao i drugi razvojni poduhvati koji će unaprediti ponudu najposećenije srpske planine – poručuju iz TO, navodeći da razvoj turizma podrazumeva i ravnomerno uključivanje okoline Zlatibora u turističku ponudu.
– Seoski turizam, gastronomija, domaća hrana, zanatstvo, lokalni proizvodi, brojne atrakcije u okruženju, predstavljaju važan deo identiteta ove destinacije i doprinose autentičnosti celokupne turističke ponude.
Govoreći o razvoju turizma u narednim godinama, iz TO Zlatibor kažu da će fokus biti na daljem unapređenju jedinstvenog turističkog proizvoda, koji objedinjuje prirodu, kvalitetnu ponudu, raznovrsne sadržaje i bogate programe za boravak gostiju svih uzrasta.
– Gosti mogu da uživaju u prirodnim lepotama planine, aktivnom odmoru, šetnjama i boravku na svežem vazduhu, ali i u bogatoj ponudi sadržaja – od tematskih i zabavnih parkova i brojnih atrakcija, do autentične gastronomije po kojoj je Zlatibor prepoznatljiv – navode.
Ponuda se, dodaju, zasniva i na dobro poznatim zlatiborskim atrakcijama – Gold gondola, najduža panoramska gondola na svetu, kao jedan od simbola savremenog Zlatibora, zatim prepoznatljivi prirodni i kulturni lokaliteti poput Stopića pećine, vodopada u Gostilju i Muzeja na otvorenom “Staro selo” Sirogojno, ali i zabavno-tematski parkovi i sadržaji za porodice, koji doprinose tome da Zlatibor bude destinacija za sve uzraste.
– Posebnu vrednost budućem razvoju daje i činjenica da Zlatibor pruža gotovo neograničene mogućnosti za aktivan odmor. Pešačke i biciklističke staze, planinarenje, paraglajding, jahanje, zip-lajn, sadržaji na Torniku, avantura parkovi i brojni izleti po okolnim lokalitetima omogućavaju gostima da destinaciju dožive na mnogo različitih načina. Upravo takvi sadržaji produžavaju boravak turista, obogaćuju ponudu i dodatno pozicioniraju Zlatibor kao planinu aktivnog, zdravog i celogodišnjeg odmora – pojašnjavaju.
Jedan od važnih pravaca razvoja jeste zdravstveni turizam, a Zlatibor za ovaj segment već ima snažnu osnovu zahvaljujući povoljnoj klimi, nadmorskoj visini, tradiciji zdravstvenog turizma i prirodnom okruženju.
– Značajan pravac razvoja je i kongresni turizam, jer kongresni kapaciteti doprinose produženju sezone i jačanju celogodišnjeg turizma. Važan adut zlatiborske turističke ponude jeste i sportski turizam. Zahvaljujući nadmorskoj visini, klimi i postojećim resursima, Zlatibor se sve više pozicionira kao mesto za pripreme sportista, oporavak, rekreaciju i aktivan odmor – kažu naši sagovornici.
Uz to, značajan segment budućeg razvoja čini seoski turizam.
– Kroz autentičan smeštaj, domaću hranu, zanatstvo i lokalne proizvode čuva se identitet Zlatibora kao mesta gde se tradicija susreće sa standardima savremenog turizma, a gostoprimstvo postaje uspomena koja se pamti – poručuju.
Važan adut daljeg razvoja predstavlja i manifestacioni turizam, koji doprinosi većoj posećenosti, produženju sezone i dodatnom pozicioniranju Zlatibora kao destinacije koja tokom cele godine nudi raznovrsne sadržaje za posetioce.
– Na taj način Zlatibor ostaje destinacija koja se razvija u skladu sa savremenim turističkim trendovima, ali istovremeno čuva ono po čemu je decenijama prepoznatljiv – prirodu, tradiciju, gostoprimstvo i autentičan planinski doživljaj – zaključuju iz TO Zlatibor.
Kolašin u fokusu investitora: Sledeća velika planinska priča
Kolašin je u poslednjih nekoliko godina postao jedno od najdinamičnijih investicionih čvorišta na severu Crne Gore. Program ekonomskog državljanstva dodatno je usmerio pažnju investitora ka ovom području, otvarajući prostor za snažan priliv kapitala i razvoj nekretninskih projekata. Iako je ovaj program ugašen 31. decembra 2022. godine, on je ostavio značajan trag kroz niz započetih i planiranih investicionih projekata. Od ukupno 16 hotela koji su bili deo tog investicionog ciklusa, čak 10 se realizuje na severu zemlje, od čega se devet nalazi u Kolašinu, odnosno na Bjelasici. To jasno pokazuje koliko ovaj planinski region postaje jedna od ključnih tačaka razvoja crnogorskog turizma, uz postepeno pomeranje investicionog fokusa sa primorja ka severu.
Najveći deo novih projekata zasniva se na kondo modelu poslovanja, koji podrazumeva prodaju apartmana u okviru hotelskih i rezidencijalnih kompleksa, što investitori prepoznaju kao signal dugoročne isplativosti ulaganja u planinski turizam. Uz promene klimatskih uslova i sve izraženiji trend razvoja celogodišnjih destinacija, Kolašin se sve jasnije pozicionira kao tržište koje prevazilazi sezonalnost i gradi stabilnu investicionu priču.
Na Bjelasici se paralelno razvija nova generacija planinskih hotela, predvođena međunarodno prepoznatim brendovima koji ranije nisu bili prisutni na severu Crne Gore. Među njima se izdvaja Swissôtel Resort Kolašin, prvi ski-in/ski-out hotel u okviru Kolašin Valleys kompleksa kojim upravlja Accor grupacija i koji predstavlja ključni “anchor” brend nove turističke ponude na Bjelasici. U najavi su i projekti pod brendom Crowne Plaza (IHG Hotels & Resorts), zatim Radisson Blu, dok uz njih paralelno rastu i domaći i regionalni investitori kroz manje hotele i kondo-resorte, čineći Kolašin jednim od rijetkih planinskih tržišta u regionu gde se istovremeno razvijaju i globalni i lokalni investicioni kapaciteti.
Potencijal Bjelasice i šireg regiona prepoznali su i međunarodni mediji i investicioni analitičari, koji ukazuju da Balkan ulazi u novu fazu razvoja planinskih nekretnina. Dok su godinama evropskim planinskim investicijama dominirali Alpi, sa tržištima poput Švajcarske, Francuske, Austrije i Italije, ta tržišta su danas zrela, skupa i ograničena za nove investitore. U tom kontekstu, Jugoistočna Evropa se sve više ističe kao alternativa, zahvaljujući nižim ulaznim troškovima, rastućoj turističkoj tražnji i razvoju cjelogodišnjih planinskih destinacija. Analize poput onih koje prenose međunarodni portali naglašavaju da Crna Gora, kroz projekte poput Kolašin Valleys, postaje jedan od najperspektivnijih novih planinskih investicionih tržišta u Evropi, uz kombinaciju otvorenog tržišta, eura kao valute i statusa kandidata za EU.
U tekstu objavljenom u Resident Magazine, Kolašin Valleys je prepoznat među pet najvećih investicionih prilika u segmentu alpine real estate tržišta na Balkanu, uz naglasak na dugoročni razvojni potencijal, koncept celogodišnje destinacije i integrisani pristup planiranju. Sličan zaključak donosi i analiza AP News, koja ukazuje da se deo investitora sve više okreće tržištima van tradicionalnih Alpa, usled visokih cena, ograničene ponude i zasićenosti etabliranih evropskih ski destinacija, pri čemu se Crna Gora izdvaja kao tržište sa rastućom infrastrukturom i potencijalom za dugoročni razvoj planinskih resorta. Dodatno, međunarodni poslovni portal CB Herald opisuje Kolašin Valleys kao najveći all-season mountain resort na Balkanu, naglašavajući rastuće interesovanje međunarodnih kupaca za alternative alpskim tržištima i sve izraženiju potražnju za nekretninama koje kombinuju prirodni ambijent, aktivni odmor i dugoročnu investicionu vrednost.
– Kolašin Valleys se u tom okviru pozicionira kao najveći cjelogodišnji planinski resort u regionu, sa već operativnim Swissôtelom od 2025. godine i planiranim sistemom od 23 hotelska i rezidencijalna objekta, 73 privatna chaleta i više od 30 ugostiteljskih i wellness sadržaja, uz ski mrežu od preko 100 kilometara staza na visinama od 1.450 do 1.600 metara. Time se Kolašin transformiše iz sezonskog ski centra u 365-dnevnu destinaciju, u kojoj se zimski turizam nadopunjuje letnjim sadržajima poput planinarenja, biciklizma i wellnessa, što dodatno jača investicioni potencijal i stabilnost prihoda – navodi se.
Ipak, i pored snažnog investicionog zamaha i razvoja autoputa koji je značajno skratio putnu povezanost Kolašina sa Podgoricom i obalom, infrastruktura i dalje ostaje ključni izazov. Komunalni sistemi, uključujući vodovodnu, kanalizacionu i elektroenergetsku mrežu, još uvek nisu u potpunosti spremni da prate dinamiku izgradnje, što utiče na tempo otvaranja pojedinih objekata. Deo već završenih hotela na Bjelasici, iako građevinski kompletiran, i dalje nije operativan upravo zbog nedostatka osnovne infrastrukture, što ostaje jedno od glavnih ograničenja u daljem razvoju ovog investicionog ciklusa.
Planina sa istorijom, tržište sa potencijalom – Jahorina, nova investiciona destinacija
Još jedna planinska destinacija u regionu koja sve više dobija na značaju, ne samo kao turistički centar već i kao investiciona tačka, jeste Jahorina. Kako navodi Resident Magazine, ova planina je postala jedno od najvidljivijih tržišta planinskih nekretnina u Bosni i Hercegovini, zahvaljujući kombinaciji olimpijskog nasleđa, blizine Sarajeva i sve bolje dostupnosti u odnosu na druge planinske centre. Upravo to nasleđe Zimskih olimpijskih igara iz 1984. godine i danas predstavlja jedan od ključnih elemenata identiteta Jahorine, po kojem je prepoznatljiva i na regionalnom i na međunarodnom nivou.
U kontekstu klimatskih promena i kraćih zimskih sezona, tradicionalni ski-resorti suočavaju se sa novim izazovima, zbog čega sve više ulažu u razvoj sadržaja tokom cele godine. Jahorina je među onima koji su najranije prepoznali ovaj trend. Tako su poslednjih godina razvijeni sadržaji poput panoramske vožnje gondolom, adrenalinskih parkova, biciklističkih i pješačkih staza, kao i koncerata i sportskih događaja na otvorenom, čime je značajno povećana popunjenost smeštaja i van zimske sezone. Takav pristup direktno utiče i na atraktivnost ulaganja u nekretnine, posebno apartmane i hotelske jedinice.
Razvoj novih projekata dodatno menja sliku planine. Među najznačajnijim investicijama izdvaja se kompleks Hotel Jahorina Mountain Resort & Spa, koji uključuje hotelski smeštaj, wellness i spa sadržaje, kongresni centar i luksuzne apartmane za prodaju. Paralelno se razvijaju i apartmanski kompleksi poput Sky Hill Jahorina, čiji investitori naglašavaju potencijal celogodišnjeg izdavanja. Dodatni impuls daju i projekti poput obnove hotela Partizan, kao i najavljeni hotel saudijske grupacije Al Shiddi.
Model razvoja Jahorine sve više podseća na alpske centre, gde prihod ne zavisi isključivo od zime, već od kvaliteta ukupne ponude tokom cele godine. U tom smislu, vrednost nekretnina se sve manje vezuje za ski infrastrukturu, a sve više za celokupno iskustvo destinacije – od wellnessa i gastronomije do događaja i poslovnog turizma.
Istovremeno, Jahorina prati širi regionalni trend koji je već vidljiv na Zlatiboru, Kopaoniku i Bjelasici – transformaciju planinskih centara u “365-day destination” modele. Razlika je u tome što Jahorina već ima izgrađen turistički identitet i stabilnu bazu posetilaca, što smanjuje investicioni rizik u odnosu na potpuno nove projekte.
Sredinom aprila predstavljena je i strategija novih ulaganja na planini s ciljem daljeg razvoja i jačanja konkurentnosti destinacije. Kao prioritetni projekti označeni su izgradnja vještačke akumulacije, proširenje sistema vještačkog osnježavanja, obnova staze “Spust” i izgradnja novih staza, digitalizacija sistema prodaje i naplate, izgradnja dvije šestosjedne žičare i širenje infrastrukture prema Trnovu, nabavka novih ratraka i razvoj ljetnih sadržaja.
Zbog kombinacije olimpijskog nasleđa, prepoznatljivosti, postojeće tražnje i još uvijek pristupačnih cena u odnosu na zapadnoevropske ski destinacije, Jahorina se sve češće pozicionira kao atraktivna investiciona alternativa – tržište koje nudi balans između sigurnosti i potencijala rasta u okviru šireg razvoja planinskog turizma u regionu.
Privreda
Energetika
Turizam
Poljoprivreda
ICT
Prehrana
